اخبار و اعلامیه ها
خانه / گزارش برنامه های اجرا شده / گزارش برنامه اصفهانگردی “تخت فولاد و برج کبوترخانه” – ۵ بهمن ۹۶

گزارش برنامه اصفهانگردی “تخت فولاد و برج کبوترخانه” – ۵ بهمن ۹۶

۱-  مشخصات کلی :
عنوان برنامه : بازدید از برج کبوتر خانه و تخت فولاد
نوع برنامه : فرهنگی
منطقه مربوطه : اصفهان – خیابان سجاد-تخت فولاد اصفهان

 

راهنما : آقای مهندس خیری تلفن : ایمیل :
موقعیت جغرافیایی:  جنوب اصفهان

 

جاذبه ها و آثار باستانی منطقه: بازدید از برج کبوترخانه دوره صفویه  و آثارومقبره های تاریخی تخت فولاد (بابارکن الدین -آب انبار و تکیه کازرونی-مقبرآغا باشی و خاتون آبادی-مقبره استاد کسایی-تکیه میر و بختیاری ها -مقبره عباس بهشتیان-مقبره رضا محتشم)

 

 

۲-  اسامی نفرات شرکت کننده در برنامه :
لیست اعضاء  رسمی شرکت کننده در برنامه : لیست مهمانان  شرکت کننده در برنامه :
۱-یلدا مختارزاده

۲-سپیده فوقانی

۳-علی رجائی

۴-مریم مظاهری

۵-عباس نریمانی

۶-مرتضی اشرفی

۷-

۸-

۹-

۱۰-

۱۱-

۱۲-

۱۳-

۱۴-

۱۵-

۱۶-

۱۷-

۱۸-

۱۹-

۲۰-

۱-ملیحه ناظمیان

۲-مرضیه رافعی

۳-امیرحسین کرباسی

۴-حسین تائبی

۵-مریم بهادری

۶-حانیه بهادری

۷-عطیه سادات عقیلی

۸-پریسا مکینیان

۹-پریسا بدری پور

۱۰-نیما بدری پور

۱۱-نرگس محمدی

۱۲-نفیسه قدیمی

۱۳-اکرم سوداوی

۱۴-

۱۵-

۱۶-

۱۷-

۱۸-

۱۹-

۲۰-

۳-  مسئولیت های گروهی :
سرپرست :یلدا مختارزاده
تنظیم کننده گزارش :یلدا مختارزاده
عکاس :مریم مظاهری- پریسا مکینیان
سایر :

 

۴-   شرح بازدید :
تاریخ اجرای برنامه :۵ بهمن ۱۳۹۶ مدت اجرای برنامه ( روز ) :نیم روز
روز شمار برنامه :

 

با دوستان علاقه مند به اثار تاریخی و فرهنگی اصفهان ساعت ۱۳:۰۰ در میدان مرداویج قرار گذاشتیم بعد از جمع شدن دوستان از برج کبوترخانه دیدن کردیم:

قدمت برج های کبوتر مربوط به قرن ۴هجری می باشد که در دوره صفویه به اوج خود می رسد که شاه عباس مالیات های سنگین برای آنها تعیین میکند. نزدیک به ۳هزارتا بر کبوتر در استان اصفهان قرارداشته است که با شکار بی رویه کبوترها در دوره قاجار و رشد شهرنشینی و امدن کود شیمیایی رونق خود را ازدست داده و رو به نابودی می رود.برج های کبوتر را در دشت ها و مزارع می ساختند تا از فضله کبوتران به عنوان کودبرای زمین های کشاورزی استفاده کنند.

برج کبوترخانه مرداویج در دشت هزارجریب که یکی از باغ های دوره صفویه بوده ساخته میشود . برجی هست بینظیر و از کاملترین انواع برج ها می باشد.۸استوانه که به گرد یک استوانه میچرخند و پلان گل مانند ایجاد کردند. نوار گچی بروری دیواره و قطار بندی بالای برج مانع از ورود مار میشده است همچنین در ساخت آن از گل و کاه و نمک استفاده کردند که مانع رشد و نمو حشرات موزی شود. ورودی برج به گونه ای است که پرندهای شکارچی نمیتوانستند وارد شوند همچنین نوع ساخت معماری این برج ها مقاوم در برابر زلزله و ارتعاش براثر پرواز پرنده ها می باشد.

بعداز بازدید یکساعته با ماشین از برج به سوی تخت فولادرفتیم. و ساعت ۱۴:۳۰ ورودی مقبره بابا رکن الدین اقای مهندس  خیری را ملاقات کردیم که ایشان خالصانه و صبورانه مقابر تخت فولاد (بابارکن الدین -آب انبار و تکیه کازرونی-مقبرآغا باشی و خاتون آبادی-مقبره استاد کسایی-تکیه میر و بختیاری ها -مقبره عباس بهشتیان-مقبره رضا محتشم)را با بیان گرم و صمیمی توضیح دادند.

و اولین برنامه فصل دوم اصفهان گردی گروه اسپادانا با خاطره ای خوش ساعت ۱۸:۰۰ به پایان رسید.

توضیحات مختصری از تعدادی بناهای بازدید شده:

تخت فولاد گورستانی قدیمی با مساحت تقریبی ۷۵ هکتار در حاشیه جنوبی رودخانه زاینده‌رود اصفهان و در انتهای یکی از محورهای تاریخی شمالی ـ جنوبی شهر واقع شده است.

تخت فولاد به دلیل وسعت، کثرت مشاهیر مدفون در آن و وجود ابنیه ارزشمند تاریخی یکی از مهمترین محوطه‌های تاریخی و فرهنگی ایران محسوب می‌شود. این گورستان به مزار بابا رکن الدین نیز معروف است.

بعد از قبرستان وادی السلام درنجف اشرف وسایر گورستانهای اعتاب مقدسه و همچنین گورستان قدیمی قم و مقبره شیخان باید قبرستان تخت فولاد را شریفترین و ارجمند ترین و متبرکترین مقابر و گورستانهای ایران بلکه عموم شهرهای شیعه نشین محسوب داشت . وجود « لسان الارض » که از بدو خلقت حکایت می کند و همچنین وجود قبر جناب « یوشع» از انبیای بزرگوار بنی اسرائیل در این سرزمنی مقدس که مربوط به دو هزار سال قبل و شاید کمی بیشتر باشد از امتیازات این زمین و گورستان می باشد. به قبرستان لسان الارض هم معروف است.

و وجه تسمیه نام تخت فولاد براین گورستان تاریخی :مرحوم حاج میرزا حسن خان جابری انصاری در تاریخ اصفهان وری (ص ۹۳ قسمت پائین صفحه ) در ضمن وقایع سال ۴۰۷ ه،ق می نویسد :
« در ری پسر پولاد از اتباع بویهیان یاغی شده و بمدد منوچهرین قابوس وی را حصار داده و آنها را ناچار کرد تولیت اصفهان را به او دادند و تخت پولاد منسوب به پدر اوست که دلیری رشید بود و تختی سنگی ساخته بر او نشسته و تا زمان پدر مولف آن تخت سنگی بود .

مقبره بابا رکن الدین:

بابارکن الدین از مشای عرفان و علمای قرن ۸ در زمان ایلخان مغول بوده است دارای مقبره ای با پلان صلیب شکل (گل مانند)با گنبد دوپوسته که گنبد بیرونی آن ۱۲ ترک با کاشی های فیروزه ای و گنبد داخلی آن مدور می باشد.که مردم برای حاجت روایی به این مقبره می آمدند.

 

آب انبار و تکیه کازرونی:

۴عدد انبار در تخت فولاد بوده است که آب انبار کازرونی تنها آب انبار زنده شهر می باشد که هنوز در آن آب جمع می شود و از آب آن برای فضای سبز محوطه استفاده میشود.و نکته اب آن بادگیرهای مدور آب انبار می باشد که نشان از پاک بودن هوای اصفهان ار ریزگردها و الودگی ها است.

تکیه کازرونی از کاملترین تکیه های محوطه تخت فولاد می باشد که دارای فضاهای متنوعی چون مسجد – آب انبار -حوض خانه-حجره-چله خانه-ایوان و کاروانسرا می باشد که در اواخر دوره قاجار به همت حاج ممد حسین کازرونی ساخته شد.

 

تکیه میر:

این تکیه متعلق به عصر صفویه است.میزرا ابوالقاسم فندرسکی استرآبادی؛از بزرگترین فیلسوفان وعرفای قرن یازدهم جهان ویکی از بنیانگذران حوزه فلسفی اصفهان است.که پس از وفات در این تکیه دفن شد.قبر میر بدون هیچ بنایی در صحن تکیه قرار دارد.این بدان سبب است که وصیت نمود مرقدش را درفضای آزاد ودر معرض مستقیم نور آفتاب قرار دهند.قبر او روی سکوی بزرگی قرار دارد. میرزا حسین خان تحویلدار اصفهانی از تکیه میر به عنوان مدرسه عالی مشتمل برصحن و حجرات و مکان زندگی میر یاد کرده است .وجود کتیبه ای عالی  منسوب به میر عماد حسنی خطاط مشهور دوره صفوی که خود از ارادتمندان میر فندرسکی بود، نیز می تواند به این گفته محمدحسین خان تحویلدار جامعه اثبات بپوشاند.

 

تکیه بختیاری ها: در جنوب شرقی تکیه میردرپایان قرن ۱۳هجری قمری حجراتی اضافه گردید که به تکیه بختیاری ها معروف است به طوری که بیش از یکصد قبرازاین خاندان در این تکیه وجود دارد که هریک از آنها سنگهای مرمر نفیس وخطوط عالی وبی نظیر دارد.این مجموعه آرمگاهی از سال۱۲۹۹ هجری قمری برای حسین قلی خان ایلخانی،که به نیرنگ ضل سلطان به قتل رسید، بناشد و پس از آن فرزندان وخاندانش در آن مدفون شدند.

این تکیه خود حیاط جداگانه ای دارد.اتاق اصلی تکیه به شکل چلیپایی وسقف گنبدی وارسی با شیشه های رنگارنگ بسیار زیبای آن، چشم هر بینده را به سوی خود جلب میکند.در همین اتاق میتوان سنگ قبرهای نفیس موجود در تخت فولاد را به همراه خطوط بسایر عالی وحجاری کم نظیر انها مشاهده کرد.زیباترین سنگ این قبور متعلق به حسین قلی خان ایلخان به تاریخ ۱۲۹۹هجری قمری است.

روبروی همین اتاق ، یک اتاق پنج دری زیبایی با گچ بری های برجسته وآینه کاری های ظریف،اختصاص به قبور زنان بختیاری دارد.

 

تصاویر برنامه:

 

 

 

 

 

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*